Atlas sukulentów

Euphorbia leuconeura

Wilczomlecz białounerwiony

EuphorbiaEuphorbiaceae

Łatwa uprawa

Euphorbia leuconeura to pochodzący z Madagaskaru półsukulent o kanciastej łodydze i pióropuszu dużych liści. Młode liście wyróżniają się jasnym, niemal białym unerwieniem. Roślina jest znana z samosiewu — dojrzałe owoce potrafią gwałtownie wyrzucać nasiona poza doniczkę.

Fot. Karelj · Źródło · Public Domain (PD-self) — autor praw autorskich przekazał utwór do domeny publicznej na całym świecie; jeżeli nie jest to prawnie możliwe, udzielił bezwarunkowego prawa użycia w dowolnym celu

Rodzaj: Euphorbia
Rodzina: Euphorbiaceae
Trudność: Łatwa
Tempo wzrostu: Umiarkowane. Najintensywniej rośnie w ciepłych i jasnych miesiącach, natomiast zimą wzrost może wyraźnie zwolnić.
Okres kwitnienia: Najczęściej wiosna; w stabilnych, ciepłych warunkach domowych kwiatostany mogą pojawiać się także w innych porach roku.
Typ wzrostu: Wzniesiony półsukulent o krzewiastym lub małodrzewiastym pokroju, zwykle z jednym dominującym pędem

O roślinie

Pochodzenie

Gatunek jest rodzimy dla północnego Madagaskaru. Plants of the World Online uznaje nazwę Euphorbia leuconeura Boiss. za zaakceptowaną.

Naturalne środowisko

Rośnie w sezonowo suchym klimacie tropikalnym. Notowany jest na skalistych stanowiskach i wapiennych formacjach tsingy, gdzie podłoże jest przepuszczalne, a okresy wilgotniejsze przeplatają się z suchszymi.

Wygląd

Tworzy wzniesioną, zwykle słabo rozgałęzioną łodygę, która z wiekiem staje się cztero- lub pięciokanciasta. Jej krawędzie pokrywają brunatne szczecinki, a powierzchnię znaczą blizny po opadłych liściach. Liście skupiają się przy wierzchołku pędu; młode są ciemnozielone, szerokie i wyraźnie biało unerwione, natomiast u starszych jasny rysunek stopniowo zanika.

Pielęgnacja

Światło

Potrzebuje dużej ilości rozproszonego światła. Dobrze znosi łagodne słońce poranne, wieczorne i zimowe, lecz silne letnie słońce w południe może poparzyć liście. W zbyt ciemnym miejscu wzrost staje się słabszy, a pęd może przechylać się w stronę okna.

Podlewanie

Podlewaj umiarkowanie, gdy wierzchnia warstwa podłoża przeschnie, ale nie dopuszczaj do długotrwałego wysuszenia całej bryły korzeniowej w okresie aktywnego wzrostu. Po podlaniu usuń wodę z podstawki lub osłonki. Zimą podlewaj rzadziej, zwłaszcza gdy roślina stoi chłodniej. Stale mokre podłoże prowadzi do żółknięcia liści i gnicia korzeni.

Temperatura

Najlepiej rośnie w temperaturze pokojowej, około 20–24°C w sezonie wzrostu. Zimą może przejść spokojniejszy okres w temperaturze około 15–18°C. Chroń ją przed zimnymi przeciągami; najbezpieczniej nie dopuszczać do spadków poniżej 15°C.

Wilgotność

Zwykła wilgotność powietrza w mieszkaniu jest odpowiednia. Roślina nie wymaga zraszania. Ważniejsze są przewiewne stanowisko i podłoże, które nie pozostaje stale mokre.

Podłoże

Użyj przepuszczalnej, lekkiej mieszanki do sukulentów lub ziemi doniczkowej rozluźnionej dodatkiem pumeksu, perlitu, lawy albo drobnego keramzytu. Doniczka musi mieć otwór odpływowy; warstwa drenażowa nie zastępuje odpływu.

Nawożenie

Od wiosny do końca lata nawoź oszczędnie, mniej więcej raz w miesiącu, rozcieńczonym nawozem do sukulentów lub roślin zielonych. Po przesadzeniu do świeżego podłoża odczekaj kilka miesięcy. Jesienią i zimą, przy spowolnionym wzroście, nawożenie wstrzymaj.

Przesadzanie

Przesadzaj wiosną, gdy korzenie wypełnią doniczkę albo podłoże utraci przepuszczalność; zwykle wystarcza zabieg co około dwa lata. Wybierz stabilny pojemnik tylko nieznacznie większy od poprzedniego. Załóż rękawice i unikaj uszkadzania pędu oraz korzeni, ponieważ roślina wydziela drażniący sok mleczny.

Rozmnażanie

Najłatwiej rozmnaża się z nasion, które dojrzałe owoce mogą samoczynnie wystrzeliwać do sąsiednich doniczek. Możliwe są także sadzonki pędowe pobierane wiosną lub na początku lata. Przy cięciu używaj rękawic i ochrony oczu, a przed posadzeniem pozwól ranie przestać wydzielać sok i obeschnąć.

Cechy rośliny

Maksymalny rozmiar

W sprzyjających warunkach może osiągnąć około 1,8–2 m wysokości i 0,5–1 m szerokości. W uprawie domowej zwykle pozostaje mniejsza, a rozmiar można ograniczać wielkością pojemnika i ostrożnym cięciem.

Kwitnienie

Dojrzała roślina wytwarza w kątach liści niepozorne, bezpłatkowe kwiatostany typowe dla wilczomleczy. Po zapyleniu powstają owoce, które podczas dojrzewania gwałtownie wyrzucają nasiona na znaczną odległość.

Kolor

Łodyga jest zielona do szarozielonej, z brunatnymi szczecinkami i jasnymi bliznami po liściach. Młode liście są ciemnozielone z kontrastowym białym unerwieniem; starsze stają się bardziej jednolicie zielone. Drobne kwiatostany są białawe, a pąki mogą być czerwonawe.

Toksyczność

Roślina jest trująca. Biały sok mleczny wydzielany po uszkodzeniu może silnie podrażnić skórę, oczy i błony śluzowe, a połknięcie fragmentów rośliny jest szkodliwe dla ludzi i zwierząt. Ustaw ją poza zasięgiem dzieci i zwierząt. Podczas cięcia oraz przesadzania używaj rękawic i ochrony oczu; po kontakcie z sokiem natychmiast przemyj miejsce dużą ilością wody.

Ciekawostki

Nazwa gatunkowa leuconeura odnosi się do jasnego unerwienia młodych liści. Gatunek bywa nazywany benjaminem madagaskarskim lub klejnotem Madagaskaru, choć nie jest spokrewniony ani z benjaminem, ani z palmami. Jego owoce działają jak małe sprężyny i potrafią rozsiewać nasiona po całym pomieszczeniu.